Özet
Eşlerin boşanmanın şartları üzerinde ortak bir iradeye vararak anlaşmalı boşanma yolunu tercih etmeleri, yargılama sürecinin daha kısa sürede ve daha az uyuşmazlıkla tamamlanmasına olanak sağlar. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca, evlilik birliğinin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin boşanma ile sonuçları konusunda uzlaşarak mahkemeye birlikte başvurmaları veya açılan davayı kabul etmeleri hâlinde, hâkim anlaşmalı boşanma kararı verilebilir.
Bu süreçte en önemli belgelerden biri anlaşmalı boşanma protokolüdür. Protokolde; mal paylaşımı, maddi ve manevi tazminat, nafaka, çocukların velayeti, kişisel ilişki düzeni ve diğer hukukî haklara ilişkin tarafların vardığı anlaşma açık, eksiksiz ve tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlenmelidir. Mahkeme, tarafların iradelerini serbestçe açıkladığını ve protokol hükümlerini uygun bulduğunu değerlendirdikten sonra boşanmaya karar verebilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokollerinin Şekil Şartı
Anlaşmalı boşanma protokolü için kanunda zorunlu bir şekil şartı öngörülmemiştir. Bununla birlikte, uygulamada mahkemeler sürecin sağlıklı ve hızlı ilerleyebilmesi amacıyla protokolün yazılı olarak sunulmasını istemektedir. Bu nedenle eşler veya onları temsil eden avukatları tarafından hazırlanan yazılı anlaşmalı boşanma protokolü, anlaşmalı boşanma davasının ilk adımı olarak kabul edilmektedir.
Hazırlanan protokolde; mal paylaşımı, nafaka, velayet, kişisel ilişki kurulması ve diğer malî ya da kişisel haklara ilişkin tarafların uzlaştığı hususların açık, anlaşılır ve tereddüde mâhal vermeyecek bir şekilde düzenlenmesi gerekir. Taraflar arasında bu konuları kapsayan bir protokol bulunmaması veya mahkemenin protokolü uygun bulmaması hâlinde, anlaşmalı boşanma şartları oluşmayacağından dava çekişmeli boşanma davası olarak devam etmesine sebebiyet verebilmektedir.
İSTANBUL NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE
Davacı : A.B (T.C. Kimlik No: ____________)
Adresi :
Davalı : B.B (T.C. Kimlik No: _____________)
Adresi :
Dava : Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle anlaşmalı boşanma
Açıklamalar :
1. Davacı ile Davalı _____________ tarihinden bu yana evlidir. Bu evlilikten ______________ doğumlu müşterek çocuk C.B bulunmaktadır.
2. Davacı ile Davalı uyum sağlayamadığından müşterek hayat çekilmez bir hale gelmiş, evliliğin devamında tarafların ve toplumun hiçbir menfaati kalmamıştır.
3. Davacı ile Davalı medeni bir şekilde bir araya gelerek şartları ayrıntılı olarak görüştükten sonra boşanmanın hukuki ve mali
sonuçlarını düzenleyen ve ekte sunulan protokolü birlikte imzalayarak kabul etmiştir.
4. Devamında yarar ve umut görülmeyen evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle tarafların boşanmasına karar verilmesi için işbu davanın açılma zorunluluğu doğmuştur.
Hukuki Nedenler: Türk Medeni Kanununun 166. maddesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili kanun hükümleri
Hukuki Deliller: Nüfus kayıtları, protokol, gerekirse tanık beyanları ve ikamesi mümkün her türlü yasal delil
Sonuç ve Talep: Yukarıda açıklanan ve re’sen dahi gözetilecek nedenlerle;
1- Türk Medeni Kanunun 166. maddesi uyarınca Davacı ile Davalının boşanmalarına,
2- Ekte sunulan protokolün aynen hüküm altına alınmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Davacı
A.B imza
EKİ:
- Protokol aslı
- Davacı nüfus cüzdanı fotokopisi
- Davalı nüfus cüzdanı fotokopisi
UYARI
Yukarıda yer verilen örnek protokol, anlaşmalı boşanma sürecinde sıklıkla karşılaşılan temel düzenlemeleri göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Ancak her evlilik ve her boşanma davası, tarafların mali durumları, çocukların varlığı, mal rejimi ve diğer kişisel koşulları bakımından farklı özellikler taşıdığından, tek bir protokol örneğinin tüm uyuşmazlıklar için yeterli olması beklenemez.
Bu nedenle anlaşmalı boşanma protokolünün, tarafların iradelerini eksiksiz bir biçimde yansıtacak ve ileride doğabilecek hukukî uyuşmazlıkları önleyecek şekilde hazırlanması büyük önem taşır. Özellikle mal paylaşımı, nafaka, velayet, çocukla kişisel ilişki kurulması, tazminat ve diğer mali yükümlülüklere ilişkin hükümlerin açık, anlaşılır ve uygulanabilir şekilde düzenlenmesi gerekir.
Eksik veya belirsiz ifadeler içeren bir protokol, mahkeme tarafından uygun bulunmayabileceği gibi, boşanma sonrasında yeni hukukî ihtilafların ortaya çıkmasına da neden olabilir. Bu sebeple, anlaşmalı boşanma protokolünün somut olayın özelliklerine uygun olarak hazırlanması ve mümkünse aile hukuku alanında deneyimli bir avukat tarafından protokolü tüm hukukî açılardan değerlendirilmesi, tarafların haklarının korunması ve sürecin sorunsuz şekilde tamamlanması açısından önem arz etmektedir.